महात्मा गांधी यांचे संकिलत वाङ् .मय ३

Abstract

१८९८ ते १९०३ या काळांत, मघे १९०१ ते १९०२ च्या दरम्यान गांघीजी मारतांत होते तेवढा फाळवगळलातरबाकीचासर्वफाळतेट्क्षिण आझिकेंतहोते; दक्षिण आफ्रिकेतील भारतीयांच्या फार्यांथै अत्यंत झटून खटपट ज्या काळांत घडून आली असा हा कळालखेड होता. ही वर्षे त्यांच्या वैयक्तिक जीविताच्या दृष्टीने आणि सार्वजनिक जीवनाच्याही दृष्टीने फारच महृस्त्रपृर्हप् होतळी. आपला जीवनक्रम अधिक: घिक साधा करीत जावे आणि आपल्या सहृचारी बांघवासाठी कांहीं तरी प्रत्यक्ष सेवा- कऱर्य आपल्या हातून घडार्वे अशी वाढती ओढ त्यांच्या अंत:करणळाला या सुमारास लागू लागली. द्रबान येथील भारतीय इस्पितळांत रळोज्ञ तास दोन तास ते वैद्यकीय कप्माव्यतिरिक्त इतर काम करणारे साहाय्यक म्हणून काम करूं लागले आणि या कळामामधून त्यांचा मुद्तबंट् मजुरांर्शी अत्यंत निकय्चा संबंध आला. आणि मुलांची शुश्रषा व संगोपन या विषयाबद्दल त्याच्या ठिंफाणीं विशेष आवड निर्माण झाली.